Państwowy Egzamin Specjalizacyjny z chirurgii ogólnej obejmuje szeroki zakres wiedzy klinicznej i praktycznej. Analiza sesji jesiennej 2022 roku pozwala wyodrębnić najważniejsze tematy, które warto uwzględnić w przygotowaniach. Poniżej przedstawiamy przegląd kluczowych zagadnień, które pojawiły się w pytaniach egzaminacyjnych.
1. Chirurgia przewodu pokarmowego
- Rak jelita grubego — pytania dotyczyły lokalizacji najczęstszych zmian (odbytnica), zespołów genetycznych (FAP — polipowatość rodzinna, HNPCC — zespół Lyncha), zaleceń dotyczących kolonoskopii kontrolnej, czynników rokowniczych oraz molekularnych mechanizmów karcynogenezy.
- Rak żołądka — wskazania do leczenia endoskopowego, kryteria chemioterapii okołooperacyjnej (schemat FLOT), a także typy wrzodów w klasyfikacji Johnsona.
- Wrzodziejące zapalenie jelita grubego — wskazania do kolektomii, leczenie w zaostrzeniu, a także ryzyko rozwoju nowotworu i schematy nadzoru kolonoskopowego.
- Ostre niedokrwienie jelit i zapalenie otrzewnej — patofizjologia spadku perfuzji tkankowej i zasady postępowania w sepsie po resekcji jelita.
- Przepukliny brzuszne i pachwinowe — operacje technikami TAPP i TEP, zespół ciasnoty wewnątrzbrzusznej oraz lokalizacja siatki syntetycznej w operacjach przepuklin pooperacyjnych.
2. Chirurgia trzustki i wątroby
- Ostre zapalenie trzustki — klasyfikacja z Atlanty, interpretacja skali Balthazara, żywienie dojelitowe oraz wskazania do interwencji chirurgicznej w torbielach i martwicy.
- Rak trzustki — klasyfikacja TNM, lokalizacja guzów torbielowatych (MCN, SPN) i marginesy chirurgiczne w pankreatoduodenektomii.
- Ropień wątroby i torbiele pasożytnicze — postępowanie diagnostyczne i antybiotykoterapia empiryczna.
- Naczyniaki i gruczolaki wątroby — różnice w podejściu diagnostycznym i postępowaniu chirurgicznym.
3. Chirurgia endokrynologiczna
- Nowotwory tarczycy — wskazania do leczenia jodem radioaktywnym oraz postępowanie przy niejednoznacznym wyniku biopsji (Bethesda III).
- Nadnercza — powikłania przy dostępie przednim, wielkość guza jako kryterium wyboru techniki operacyjnej oraz obecność przerzutów.
- Zespół mnogich nowotworów endokrynnych (MEN 2A) — charakterystyczne skojarzenia nowotworów.
4. Torakochirurgia
- Odma opłucnowa i torakocenteza — wskazania do interwencji, przeciwwskazania i techniki diagnostyczne.
- Rak płuca — różnice histologiczne, lokalizacja oraz objawy zespołu żyły głównej górnej.
- Przełyk — powikłania po resekcji, ostry zespół martwicy przełyku, przełyk Barretta i wrzody Savary'ego.
5. Chirurgia piersi i proktologia
- Rak piersi — wskazania do mastektomii, leczenie kobiet w ciąży oraz ocena węzłów chłonnych.
- Guz liściasty — charakterystyka histologiczna i różnicowanie z gruczolakowłókniakiem.
- Przetoki odbytu i hemoroidy — klasyfikacja Golighera, skuteczne metody leczenia oraz cechy ropnia odbytu i szczeliny.
6. Uraz wielonarządowy i powikłania chirurgiczne
- Zespół ciasnoty powięziowej i ciśnienie śródbrzuszne (ACS) — rozpoznawanie, patofizjologia i leczenie.
- Powikłania infekcyjne — zapalenia płuc, zapalenie zbiornika jelitowego (pouchitis), zakażenia miejsca operowanego.
- Skala POSSUM i FRS (Fistula Risk Score) — znajomość parametrów służących do oceny ryzyka powikłań.
7. Inne obszary
- Oparzenia chemiczne i termiczne — rozpoznawanie typu środka żrącego, ocena TBSA, zasady płynoterapii.
- Chirurgia bariatryczna — odwracalność procedur, przeciwwskazania do operacji, powikłania takie jak nieszczelność i zatorowość płucna.
- Choroby nowotworowe skóry, przełyku i dróg żółciowych — również mniej oczywiste lokalizacje, np. rak Merkla, guz Klatskina czy zmiany w śledzionie.
Podsumowanie
Zagadnienia z egzaminu z jesieni 2022 roku pokazują, że PES z chirurgii ogólnej wymaga nie tylko wiedzy encyklopedycznej, ale także zrozumienia powiązań klinicznych i znajomości aktualnych rekomendacji. Warto śledzić pojawiające się schematy pytań i przygotowywać się, korzystając z dobrze opracowanych źródeł — najlepiej opartych na rzeczywistych egzaminach.